28 Ocak - Baştan Söyleyeyim, Brüksel Pişmanlıktır.

 Yönünüzü Gent, Brugge veya Antwerb'e çevirin. Bu yazıların genel özeti bu şekilde olacak.

Otelim Wibautstraatta olduğu için ulaşımı daha rahat olan Bijlmer ArenA'dan kalkan otobüsü tercih ettim ben. Sloterdijk, Amsterdam central, Schiphol Havaalanı gibi seçenekler de var. Varış durağınız illa ki Brussel North Station.

Bijlmer ArenA'ya gelince otobüs terminalinin güneyindeki ana cadde üzerinde bulunan "Hoogoorddreef/Atlas" otobüs durağını bulmanız gerekiyor ki, otobüs oradan kalkıyor. Bilet alırken de bagaj ağırlığna dikkat etmek lazım. Ona uygun bilet almazsanız, sıkıntı. Ayrıca, bizim muavinler gibi de yardımcı olan yok. Herkes kendi bavulunu kendisi koyuyor otobüsün altına. Ben yine bir Türk'e denk geldiğim için şanslıydım, adam benim bavulumu koymama yardım etti. 

Bir sürü yerl değirmeni, suların altında mı olduğunuz anlayamadığınız kasabalardan geçip, pasaport kontrolü yapılmadan Brüksel sınırlarına girdik. İstasyonda indik, şöföre dedim ki "ben buraya (elimle telefonumdaki adresi gösterdim çünkü söyleyemiyorum) gitmek istiyorum." dedim. De Brouckere... Önceden araştırdığım için tramla gitmem gerekitğini, hangi durakta ineceğimi vs biliyorum ama gare du nord durağını bulmam lazım. 

Yanlış yer tarif etmiş ya da ben anlayamadım. Bilmem yani, bunca zaman nokta atışı gibi bulduysam her yeri, bence suç adamda 😔 

Neyse garın etrafını iki koca bavulla dolanıyorum, artık kollarım kopacak. İki görevli gördüm, onlara sordum, çat pat ingilizceyle anlatmaya çalışıyor bana. Dedim, ablacım Türk müsün? Dedi he ablam. Daha kolay oldu böyle 😃 Buldum, biletimi aldım. Gezeceğim yerlere yürüme mesafesinde bir otelim olduğu için tek seferlik bilet aldım ben ama stib-mivb uygulamasını indirerek dijital bilet alabiliyorsunuz.

Otelim Citadines Sainte-Catherine Brussels idi. Mutfağının olması en büyük artısıydı.

Otel kendisi de ücret dahilinde kahvaltı sunuyor, ama avrupa kahvaltısına 19 euro ödeyemicem.

Mutfağım var daha ne olsun yani. O nedenle odaya varıp bavullarımı yerleştirip hemen bir market bulma derdine düştüm. Yürüyerek 10 dakikalık bir mesafede carrefour varmış, ancak onu bulabildim. Elimde yükümle nasıl döneceğimi düşünmeden yarınlar yokmuşcasına alışverişimi yaptım ama kasada fişime bakınca dana mı aldım la ben dedim kendime. Gözünün yağını yiyem Edinburgh bea!

Aldığım da yumurta, süt, kutuda çorba, tereyağı (en küçük boy), peynir, zeytin, reçel, makarna, ekmek, 3-5 hazır yemek. Yüklenip döndüm otelime.

Brüksele dair en sevdiğim şey galiba otel odam olacak. Minicik bulaşık makinem bile var, çok tatlı!

Sıcacık ve doyurucu yemeğimden sonra yürüyerek 10 dakika olan Grand Place'a vardım. Gecesi harika!!!

Çok büyük bir meydan ve etrafında ağırlıklı olarak çikolata dükkanları ve kafeler var. 11-17. yüzyıllar arasında çeşitli tarihlerde yapılan binalar 1695 yılında Fransızlar tarafından 9 Yıl Savaşlarında büyük ölçüde yerle bir edilmiş ve bu nedenle yerinden yapılmış.

Meydanda belediye binası, Brüksel Şehir Müzesi ve eskiden önemli olan loncalara ait binalar bulunuyor. Her binanın çatısında, ait olduğu loncanın simgesi yer alıyor. Binaların yapıları ülkeden ülkeye oldukça farklılık gösteriyor, bunu farkettim. Edinburgh taştan binalarla dolu bir şehirken, Amsterdam’da yamuk ve pencereleri geniş olan evler bulunuyor. Bunun nedeni, binaların su kanalları üzerine ahşap kazıklarla inşa edilmesi ve zeminin gevşekliği nedeniyle temellerinin kaymasıymış.  Geniş pencereli evlerde ise gün ışığından yararlanmak ve “benim saklayacak bir şeyim yok” demek amaçlanmış. Belçika’da ise (aslında Brüksel), süslemeler ve altın varaklar kullanmaktan çekinmemiş. Çok uzak mesafelerde olmayan bu üç şehir birbirinden çok farklı. 

Bavulları taşımanın verdiği yorgunlukla günü bitirmeden önce waffle yemenin keyfini çıkardım. Waffle hamurunun bir espirisi yok ama üzerine koydukları kremanın tadı gerçekten harikaydı. Bunu bir daha yerim.

27 Ocak - Van Gogh Museum, Anne Frank House

 Döndükten sonra anlıyorum ki, Amsterdam'a çok çok çok az gün ayırmışım. Buraya en az 4 gün gerekiyormuş. Yapamadığım fazlasıyla gezi var maalesef. Zaanse Schans, Volendam, Haarlem, Utrecht, Edam ve Giethoorn kasabalarına gidemediğim, outlet merkezini es geçtiğim, arjantin restoranlarından birinde et yemediğim için pişmanım. Bir kere daha gitmem gerekecek mecburen.

İşte yanlışlıkla Brüksele zaman ayırdığım için son gün Amsterdam'da yaptıklarımıza gelelim.

Van Gogh'u anlatmaya gerek yok elbette. Üst orta sınıf bir aileye mensup olan Gogh'un kardeşi Theo ile mektuplaşmaları, 200'den fazla eseri (sadece Van Gogh değil aynı zamanda yaşayan veya etkilediği diğer ressamların da eserleri yer almakta) gözlerinizle görebileceğiniz müzenin biletleri online satılıyor ve 25 euro. Evet...

  Burası Van Gogh Müzesi değil, müzeye doğru giderken altından geçtiğimiz bina. Her gördüğümü çektiğim için fotoğraf albümüm binlerce acaba bu neresiydi dediğim fotoğrafla dolu. Allahtan konum açık da ne yaptığımı biliyorum. (Şüpheli)

Müzelere çanta, mont, yiyecek vs ile giriş yapmanızı genelde kabul etmiyorlar. Küçük kabinler var ve eşyalarınızı oralara koymanızı istiyorlar. İskoçya'da müzeler ücretsiz olduğu için kabinler 1-2 pound ücreti vardı. Ancak şöyle bir sistem var, kabinde kilit yerine küçük bir kutucuk var, eşyalarınızı koyup çevirince kilitleniyor. Diyelim ki cüzdanınızı almayı unuttunuz, token veya bozuk parayı atıp kilidi açtınız ve volia! Kilidi tekrar aktif hale getirmek için bir daha tokena veya bozuk paraya ihtiyacınız var. Bilemediğim için ben önce tokeni atıp sonra çevirmiştim kilidi, yemişti paramı. O sırada allahtan görevli beni izliyormuş ki bilemediğim için başıma gelen bu olayı anlattığımda bana yeniden ücretsiz token vermişti. Yoksa vermiyorlar, dikkat.

Van Gogh Museum'a giriş 25 euro olduğu için böyle bir şey yapmıyorlar Allahtan. Eşyalarınızın büyüklüğüne göre kare, dikdörtgen, normal dolap boyutlarında dolapları var neyse ki ve anahtarlı. Gidip gelip eşya koyabilirsiniz.

Ayçiçekleri, Patates Yiyenler, Yatak Odası, Bahar isimli eserleri bu müzede. Görmeyi arzu ettiğim yıldızlı gece ise MoMA'da maalesef. Bir üstteki fotoya bakın, insanlar nasıl da yıpılmış Ayçiçekleri tablosunun önüne.

Günümüzde insanlar bu eserlere görmek için değil, hele de incelemek için asla değil de sadece selfie çekilmek için gidiyor. Özellikle de Asyadan gelen turistlerin üzerine basmamak için ben ve Hollandalılar mücadece verdik. Çünkü biz uzunuz beybisi. 😎

Kardeşler arası mektuplaşmalar ve ingilizce çevirileri, eskizleri, etkilenenler derken 2,5 saati nasıl geçirdiğimi anlayamadım. Alt katında da fena olmayan bir mağazası var, alışveriş yapabilirsiniz. 

Mağazadaki ana tema bahar ve ayçiçekleri, bunu kabul ederseniz güzel materyaller bulabilirsiniz.

Müzeden sonra yürüyerek Anne Frank'in evine geldim, içeri girmedim, dışından baktım.

 Çok değişik bu dünya ve hayat. 200 yıl önce sokaklarını bok götüren Edinburgh'u şimdi hatırlarken gözyaşımı tutamayacak hale geliyorum (çünkü yazım tarihim 07.07.2026) yaşadığı değişim muazzam. Keza Amsterdam da öyle. Özgürlükten ölecek olan bir toplum yaklaşık 90 yıl önce nelere şahit oldu diyorum. 

Sonra bu düşüncelerimi bir kahve eşliğinde sonlandırıyorum. Ha bu arada allah aşkına kahve içeceğiniz yeri de iyi seçin, her yerde ot içiyorlar ve leş gibi kokusu var.

Sokaklarında bayıla bayıla yürüyerek, son ganimetlerimi toplayarak son günümü bitiriyorum. Hayıflanıyorum çünkü yet-me-di!

26 Ocak - Body Worlds, Kanallar, Begijnhof, Patates ve Daha Bir Sürü Şey!

Body Worlds! Çok gitmek istediğim bir sergiydi.  Etik veya değil, bilemiyorum ama eğer insan, yaşarken kendi bedeni hakkında tasarrufta bulunabiliyorsa ölümden sonra da kendi bedeni hakkında yaşarken tasarrufta bulunabilir. Benim gibi anatomi düşkünleri için etikliği bir kenara bırakırsak büyüleyici bir etkisi vardı bu serginin.

İnsan bedenlerinin yanı sıra hayvan bedenlerinin de bulunduğu, striptiz dansından kumar oynayan bedenlere çok çeşitli ortamların yaratıldığı bilim müzesini ağzımın suyu aka aka gezdim. Biraz tuzlu bir fiyatı var ama hayatta bir kere yapılacak şeyler için veriyorum, napiiim. Hoş, zaten Hollanda İskoçyaya oranla biraz pahalı bir ülkeymiş, ilk alışverişimde gördüm bunu.

Her katı ayrı gezdikten sonra, müzeye çok yakın olan bir caddeyi gezdim, 

Türlü küçük dükkanların içersinde iki malzeme satılıyor. Mushroom cake ve peynir. Tek başıma olduğumdan başıma ne geleceğini bilemediğim için en garantisi peynirdir dedim ve bir rezeneli, bir biberiyeli, bir de eski usul kaşar aldım. 

 Tatma imkamın da oldu aldığım çeşitlerden, ah işte her şeyin iyisini yemek ne kadar güzel bir durum. Sonra olurlar tabi kızlar en az 175 cm, erkekler de 190 cm.

Cadde boyunca yürüyüp kanallara ulaştım. Benim için yapılacaklar listemde yer alan maddelerden birinin daha üzerinin çizildiği bir an oldu. 

Tim Burton'un animasyon filmlerinden çıkmış gibi yamuk pencereleri, dimdik uzanmayan katlarını önce algılayamadım. Sanki hep alışık olduğumuz gibi göre 90 derecelik açı ile uzanacakmış gibi geldi ama dikkatli bakınca her katın birbirinden farklı eğimde olduğunu, buna pencerelerinde eşlik ettiğini farkettim. Meğersem suyun üzerine inşa edildiği için yıldan yıla çökmeler yaşanıyormuş. Bu da bir üst kat yapılırken o eğime karşı koymak için biraz daha yamuk, daha yamuk yapılarak sorun çözülmeye çalışılmış. 

Artık alışkanlık haline gelen klasik sandviç&termosta çay menümü bir de yanına eklediğim yeşil elmamı bitrdikten sonra sıradaki ziyaret noktam olan Begijnhof'a geldim. Bu alan aslında Edinburgh'ta sıklıkla karşılaştığım close mantığına yakın biçimde dar bir yoldan geçerek ulaştığınız geniş bir avlu etrafındaki yaşam alanlarından oluşuyor. Farkı, Edinburgh'takiler kadar girişi dar değil ve avlu alanı daha geniş ve yeşil. Ortaçağda oluşturulan bu avlu, eski şehir merkezinin geri kalanından bir metre aşağısındaymış, çünkü eskiymiş.

Biz Turistler Edi'de istediğimiz avluya girebiliyor, istediğimiz şekilde konuşabiliyorduk. Zaten kimse avazı çıktığı kadar bağırmıyordu (İtalyanlar hariç 😉) Ama burada, başımıza bir güvenlik görevlisi dikmişler sessiz olun, oraya girmeyin özel alan diye gelenleri uyarıyorlar.  Ayağımı içeri sokmadım ama elimi kolumu sokup çektim ben de!

Bu avluda ziyaret edilebilir bir kilise var ama cemaat küçük olduğu için kilise de 5 adımda gezilebiliyor. Çok bişey beklemeyin o nedenle.

Sonraaaa merakla beklediğim patates meselesine gelelim. Adamlar güzel pr yapmışlar biliyor musunuz? Sıradan, kabuklu patatesi normak biçimde kızartıyorlar ki hiç çıtırlığı bile yok, koyuyorlar kağıdın içine, üzerine sos seçiyorsunuz, sosu kısmadan veriyorlar. En üstte yediğiniz patates de en altta kalan patates de sosa bulanmış oluyor. Artısı bu. En ünlülerinden biri olan Fabel Friet Runstraat'ı tercih ettim ben. 

Gitmeden önce araştırma yaparken bir türk vlogger'a denk gelmiştim, sokağın kenarında sıraya giriyorlar ancak etrafta herhangi bir yer yok diye gösteriyordu. Karşı sokağa geçip bir iki blok yürüdüğünüzde bu dediğim patatesçi abilere geliyorsunuz zaten. yani aslında kuyruk var ve trafiği engellememek adına çalışanlar tarafından bir önceki sokak başında bekletiliyorsunuz. Dükkanın önünde de yemenize izin vermiyorlar. Aman ses çıkmasın... Komşuları rahatsız etmeyin diye uyarıyorlar. Saygı güzel bir şey.

Kanal kenarında patatesimi yedikten sonra kısa bir Oude Kerk ziyateri yaptım. Buradaki amaç şuydu: İbadethane ile Kerhanenin yanyana oluşu. Evet... Amsterdam'ın tarihi merkezinde yer alan Oude Kerk ve onu çevreleyen Oudekerksplein, kentin en dikkat çekici kültürel ve tarihsel zıtlıklarından birini oluşturuyor. Düşünsenize, en yobaz zamanlarını ortaçağda yaşamasına rağmen kilisenin bulunduğu alan De Wallen olarak bilinen, dünyanın en tanınmış yasal seks işçiliği bölgelerinden biri. İlginç bir ayrıntı ise, kilisenin tarih boyunca çevresindeki bazı mülklerin sahibi olması ve bu durumun, dini bir kurum ile sıkı yasal düzenlemelere tabi bir seks işçiliği sektörünün yan yana var olduğu sıra dışı bir kent dokusunu ortaya çıkarması. 

Yani azıttınız da  Allah deprem/sel/kar/fırtına/kaza/bela verdi diye bişey yok. Eğer öyle olsaydı bu alan yıldırımlardan başını alamaz, millet öyle böyle çarpılmazdı. 

Ardından kısa bir Amsterdam Kraliyet Sarayı ziyareti gerçekleştirdim ki, aile kışın ortasında bir yere gitmediği için gezme şansım olmadı.

Aylardır uzun yürüyüş yaptığım için sona doğru ciddi ayak ağrısı çektiğim için otele dönüp dinlenme, yemek, çay molasından sonra bu sefer de gerçek red light kısmını görmek için geri gittim.

Akşam ise benim ev sandığım, fotoğrafladığım, önünde patatesimi yediğim binaların alt katlarının genelev olduğunu gördüm! Ben red light diye bir sokak sanırken meğersem pencerelerin kenarları kırmızı ledlerle çevrili küçük odalarmış olay! Bu arada sadece red light yok, arada purple veya black görürseniz travesti olduklarını anlayabilirsiniz. Bence anlayamazsınız, hepsi bir içim su. Elbette no photo 😊 Başıma bela almam.

Ama şu var ki, gündüz bebesinin elinden tutup aynı bölgeyi gezen adamı akşam yine aynı yerde gördüm... Böyle de bir gerçek var.

 

25 Ocak - Goodbye Edinburg, Hej Amsterdam!

 Gece boyu uyanıp rüzgarı kontrol ettim korkudan 😁😁 Çok şükür aslında 23 civarı yavaşlamıştı ama ya yavaşlamasaydı?!

Sabah erken kalkıp sıkıca kahvaltımı ettim. Bavullarımı Cathy'nin yardımıyla indirip 23 kiloluk bavul, 8 kiloluk kabin bagajı ve geri kalan her şeyimi koyduğum kişisel çantam da bir 10 kilo vardı neredeyse ve eve iki durak mesafesi olan havaalanına giden otobüs durağına ulaşana kadar bayılmak üzereydim neredeyse. Hani otobüsü kaçırırsam sıçtım, erken çıksam da bazen 5 dakika kalan zaman bir anda yol açık olduğu için güncellenip 1 dakikaya iniyor. Yetişcem diye acele ettikçe nefes nefese kaldım o ağır bavullarla. 

Bu senelik son Edinburgh fotoğrafım... 💕💕

Dublin gezisinden öğrendiğimiçin, konurdan geçince bavullarımı kayan banda bırakıp hemen duty-free'ye koştum. Black friday falan hak getire, esas indirim ocak ayında arkadaşlar! Çoğu parfümün 19,99 pounda indiğini görünce kaptım 5 parfüm, anama ve kendime. Vakit doldu, uçak kalktı ve ver elini Amsterdam!

Şansıma indiğim zaman alan gayet boştu ve kontrol noktasından çabuk geçtim. Nereden geldin, nereye gideceksin, ne kadar kalacaksın sorularından sonra Schiphol Havaalanından otelimin bulunduğu Wibautstraat'a gitmek için kiosklardan bilet aldım.

Bunu da şöyle yapıyorsunuz, en azından gidiş yolunu anlatayım. Benim bir sonraki seyahatim Belçika'ya otobüsle olacağı için tek yön bilet aldım. En bilinen yol, merkeze (Centaal) gidip oradan otobüs veya metroya binmek. Alandan çıkınca zaten ana bir istasyona varıyorsunuz. Metronun adı ya Spinter ya da Intercity oluyor, bana denk gelen Spinter oldu. Tertemiz ingilizce'den karma karışık Dutch diline geçince bir afalladım açıkçası ve gitmem gereken hattı bir an bulamayıp biraz yüksek sesle söylendim, "NE BOK YİYCEM LAN BEN ŞİMDİ!" diye. İşte Amsterdam'ın en güzel özelliği, iki adımda bir Türk'e denk gelmeniz ve bir arkadaş, "Abla nereye gitcen?" diye yardıma yetişti. Okuyamadığım için telefonumdaki adresi gösterdim ve işte bu taraftan diye gösterdi.

Merkeze inince de, metroyu, tramvayı ve otobüsü kullanmak için GVB app'ı indirmiştim. Ben 3 gün kalacağım için saat hesabı veya gün hesabı yaparak sınırsız kullanacağınız biletleri alabiliyorsunuz. Bir barkod geliyor size ve her toplutaşıma aracına binerken ve inerken okutmanız gerekiyor.

Bu kadar basit...

The Social Hub'da kaldım ben. İnanılmaz beğendim açıkçası. Sanki özel yurt gibi, öğrencilerle dolu, yemek, çalışma, oyun, sosyalleşme alanları olan bir oteldi.

 Metrodan çıkınca 4-5 dakika yürüyerek varabildiğiniz bir konumda, karşısında da ALDI ayarında olan ve aradığınız her şeyi bulabileceğiniz Albert Heijn var, daha ne olsun?

İlk akşam biraz yol yorgunu olduğum için yalnızca yiyecek malzemelerimi alıp odama döndim ve yarın için it gibi bir yürüyüşe hazırdım artık.

24 Ocak - Eowyn Kasırgası

 Gördük ebemizin .mını diyebilirim!

Gece üçte başlayan Eowyn fırtınası yüzünden evin çatısı uçacak, duvarları yıkılacak sandım. Cidden öyle bir fırnıta idi. Penceremden sabah bakınca, ALDI'nin otoparkının ilerisinde bululan ağaçların yarıya kadar yattığını gördüm. İşe gidiş olmayınca, Cathy'nin baktığı çocuklar da gelmemişti. Evin içinde sadece rüzgarın uğultusu, camlara rüzgarın şiddetiyle çatır çatır vuran yağmur sesi vardı.

Aslında çokça tedirgindim çünkü yarın uçuşum var ve ertelenirse naparım, kalabilir miyim diye sordum Cathy ve David'e. Çünkü öyle bir sistemleri var ki, bir öğrenci gidiyor, hemen yenisi geliyordu. Hallederiz, sen hiç telaşlanma dediler. İyi dedim... Sokağa atacak halleri yok Allahtan ama sevmediler mi valla "Git havaalanına, bişey olmaz" bile diyebilirlerdi.

Akşam haberlerde firtınanın hikayesini bolca dinledik. Saatte 100 km hıza varan rüzgar, Son 10 yılda yaşanılan en güçlü fırtına olmuş. Hakkını verdi yani.

Haberlerden sonra hep birlikte son fotomuzu çekindik. Molly, Cathy ve David... Bana 4 ay boyunca ev sahipliğinin yanı sıra ikinci anne-babalıklarını yapan insanlardı. Soğuk denilen halkın asla soğuk olmayan iki ferdi idi bu aile. Kızları Claire, torunları Lillie kalbimde her zaman bambaşka bir yere sahip olacaklar.